Vijf vragen aan Marlies van Steenbergen

5 vragen aan Marlies van Steenbergen

Waar gaat Sensemaking Architecture over?

Het thema van de DYA Dag 2020, dat op 4 september online plaatsvindt van 10.00 - 12.30 uur, is 'sensemaking architecture'. Maar wat betekent dit precies? Tijd voor een aantal vragen aan Marlies van Steenbergen, voorzitter van de programmacommissie van de DYA dag 2020.

Aanmelden DYA Dag

In de complexe wereld van digitalisering, energietransitie en vele maatschappelijke vraagstukken is het een uitdaging voor organisaties om hun plek in de wereld te bepalen en realiseren. Hoe betekenis te geven aan al die factoren die tegelijkertijd inwerken op maatschappij en organisatie? Waar invloed op uitoefenen, waar iets mee doen, en wat naast ons neerleggen? Welke taal is geschikt om als architect de organisatie te helpen om deze vragen te beantwoorden? Op de DYA dag 2020 staat centraal hoe we betekenis kunnen geven aan de complexiteit om ons heen. En dan komen we onvermijdelijk op concepten als ‘system of systems’, ‘sense making’, ‘value sensitivity’ en chaos theorie.

We stellen vijf vragen over sensemaking architecture, het thema van de DYA dag, aan Marlies van Steenbergen, voorzitter van de programmacommissie van de DYA dag 2020.

1. Sensemaking is een engelse term en kan in de vertaling naar ‘betekenis geven’ meerdere uitleggen hebben. Hoe leg jij uit wat sensemaking is?

Sensemaking zoals we dat hier bedoelen kun je op drie manieren uitleggen. Ten eerste betekenis geven in de zin van ‘duiden’: architecten zijn altijd al bezig met het interpreteren van wat er binnen en buiten de organisatie gebeurt en wat dat betekent voor de organisatie. Door in- en externe ontwikkelingen te verbinden, en te vertalen naar architectuurkeuzes, geven ze betekenis aan wat er gebeurt. De tweede uitleg is die van zingeving: wat is de betekenis van de organisatie in de maatschappij, welke identiteit heeft de organisatie en welke rol wil ze vervullen. Architectuur draagt bij aan het realiseren van die zingeving. En ten slotte is er de betekenis van zinvol bezig zijn: welke acties in welke volgorde zijn het meest zinvol voor de organisatie. Dan hebben we het in feite over portfoliomanagement. 

2. Heb jij een voorbeeld van sensemaking architecture en waarin verschilt dit ten opzichte van de conventionele manier van architectuur opstellen?

Een aardig voorbeeld is het verhaal van Jeroen Broersma, een van de sprekers op de DYA dag, dat aangeeft hoe de start-up Madaster heel specifieke architectuurkeuzes maakt die het directe gevolg zijn van de identiteit van het bedrijf. Zo leidde de overtuiging dat de data die zij gebruiken voor hun dienstverlening uitsluitend toebehoort aan de leveranciers van die data ertoe dat ze providers van platform technologie die het verzamelen van data als business model hebben, hebben uitgesloten van hun sourcing proces. Een simpel, maar heel concreet voorbeeld.

3. Jouw laatste DYA-boek had de titel ‘van inzicht naar impact’. Welke impact gaat sensemaking architecture hebben op organisaties?

Sensemaking architecture helpt organisaties floreren in een complexe, digitale wereld, waarin grote maatschappelijke vraagstukken een steeds nadrukkelijker rol gaan spelen. Enerzijds door met een nieuw begrippenkader complexe situaties bespreekbaar en daarmee behapbaar te maken. En anderzijds door
de waarden van de organisatie in te bouwen in het DNA van de organisatie. En dan heb ik het niet zozeer over commerciële waarde, dat deden we al, maar over publieke waarden of zelfs persoonlijke waarden. Ik ben ervan overtuigd dat dit laatste essentieel is voor organisaties om in deze tijd de juiste mensen aan zich te binden. Hoe verder digitalisering doordringt in de maatschappij, hoe belangrijker de menselijke factor wordt. 

4. Wat gaan architecten anders doen als ze deze visie adopteren?

Ze gaan een andere taal praten, ze gaan andere modellen maken, ze gaan andere vragen stellen. Ze verruimen hun blik- en werkveld van het voorspelbare deel van de organisatie naar het onvoorspelbare deel. Ze gaan gebruik maken van concepten uit de systeemtheorie, de complex adaptive systems theorie en de theorie van value sensitive design. Dit alles leidt tot een architectuur die flow-oriented, human-centric, value-sensitive en discretionary is. Klinkt als een serie mooie termen, maar we gaan op de DYA dag hier concrete betekenis aan geven.    

5. Tot slot: is deze nieuwe visie alleen een thema op de DYA Dag of gaan we dit ook terugzien in nieuwe publicaties over DYA?

Jazeker, we zijn bezig met een nieuw boek dat eind van dit jaar moet uitkomen. Maar we wachten niet met publiceren tot het hele boek af is. Zodra we een hoofdstuk in concept hebben, publiceren we dat als white paper. Zo kan iedereen meelezen met het ontstaan van het boek. Het eerste hoofdstuk zal ook op de DYA dag worden uitgedeeld.

Meer weten?

De DYA Dag vindt dit jaar online plaats op 4 september van 10.00 tot 12.30 uur. Deelnemen is nog nooit zo eenvoudig geweest, dus meld je aan!

Aanmelden DYA Dag

Deel dit artikel

Kan ik je helpen?