Dé EuroSTAR-tips voor en door testers

Testen is niet nieuw, maar er is altijd nog wel wat nieuws over te leren. Daarom kwamen er van 1 tot en met 3 november 2016 duizend testers bij elkaar in Stockholm voor de jaarlijkse EuroSTAR-conferentie.

In het kader van ‘leer om te testen en test om te leren’ betraden meer dan zestig toptesters het podium. Namens Sogeti was ik erbij en graag deel ik met jullie de meest interessante onderwerpen en tips.

Apofenie: patronen die er niet zijn

Als eerste op het podium verscheen Liz Keogh. Geen tester maar een ontwikkelaar. Ze waarschuwde ons voor het fenomeen apofenie: patronen zien die er niet zijn. Neem bijvoorbeeld een foto van de eerste Marsmissie. Mensen zagen hier duidelijk een gezicht op. Tijdens een latere missie werd met een betere camera hetzelfde gebied gefotografeerd. Van het gezicht bleef toen weinig over.

Met deze vergelijking wilde Keogh aangeven dat nader onderzoek altijd nodig is. Als je een paar samenhangende dingen ziet, hoeft dit namelijk niet direct te duiden op een patroon. Het kan toeval zijn. Ook Zeger van Hese uit België beaamt dit. Het is volgens hem goed om sceptisch te zijn en niet altijd alles zomaar te geloven.

Weten en niet weten

Aansluitend hierop zegt Van Hese dat je het als tester moet durven zeggen als je iets (nog) niet weet. Dit liever dan een ongefundeerde mening geven. Voormalig Sogeti-collega Sami Söderblom uit Finland haakt hier ook op in. Volgens Söderblom zijn er vier niveaus van ‘weten en niet weten’, afhankelijk van de situatie waarin de tester zich bevindt. In een complexe situatie zal een tester bijvoorbeeld zeggen: ‘Ik weet niet precies wat ik niet weet’, terwijl een tester in een duidelijke situatie zegt: ‘Ik kan aantonen dat ik iets weet.’

Gedrag en omgeving

Hoe een tester zich gedraagt is natuurlijk ook afhankelijk van verschillende factoren. Tobias Fors uit Finland schetste de vergelijking ‘G = f(p,o)’. Ofwel: gedrag is een functie van een persoon en zijn omgeving. De omgeving kan een persoon sterk beïnvloeden, maar andersom geldt dit ook. De persoon kan op zijn beurt ook de omgeving beïnvloeden.

Soorten testers

Een onderwerp dat bij meerdere sprekers naar voren kwam, was de persoonlijkheid en kwaliteiten van een tester. Zo stelt Ruud Teunissen (één van de grondleggers van TMap) dat testers analytisch, accuraat, creatief, kritisch, nieuwsgierig, feitelijk, doelgericht, volhardend en sociaal moeten zijn. Daarnaast moeten ze ook om kunnen gaan met onvoltooide zaken.

De Deense Anne-Mette Hass onderscheidt introverte en extraverte testers. Beide groepen bezitten belangrijke kwaliteiten voor testen. Introverten houden van rust en orde en denken goed na voordat zij praten. Documenten reviewen en metingen doen zijn taken waar de introvert erg goed in is. Extraverte personen houden van dynamiek en groepsgebeuren. Zij denken door te praten en zijn uitstekend in staat om informatie van betrokkenen te verzamelen en om nieuwe ideeën te genereren. Haar tip om introverten en extraverten goed met elkaar te laten samenwerken: ‘behandel anderen niet zoals je zelf behandeld wilt worden, maar (behandel anderen) zoals zij dat willen.’

De Belgische tester Beren van Daele ging nog dieper in op verschillende persoonlijkheden middels een model met vier kwadranten. Op de horizontale as staan de kwaliteiten actief versus reflectief, op de verticale as abstract versus concreet. Met dit model kun je vier verschillende soorten testers onderscheiden:

  • Actief-concreet is de activist die dingen snel wil doen.
  • Reflectief-concreet is de observant die eerst beschouwt en dan wat gaat doen.
  • Abstract-reflectief is de theoreticus die een probleem eerst volledig uitdenkt, voor hij de juiste actie bepaalt.
  • Abstract-actief is de pragmaticus die een voor de hand liggende oplossing kiest en uitvoert.

Tips van internationale collega’s

Uniek was de presentatie van de Deense Gitte en Christian Ottosen. Moeder en zoon, beiden tester. Gitte werkt bij Sogeti in Denemarken, haar zoon bij Systematic. Zij adviseerden de conferentiegangers om te testen in duo’s. Minder ervaren testers zijn geneigd om meer vragen te stellen. Daarom is het goed om hen aan de knoppen te zetten. De ervaren tester zal hierdoor meer getriggerd worden om ook dieper na te denken over dingen die voor de hand lijken te liggen. Daarnaast zorgt de ervaren tester voor notities en verslaggeving.

Ook Sogeti-collega Audun Urke uit Noorwegen had tien tips voor ons:

  1. Zoek uit wie de sleutelpersonen zijn in jouw situatie.
  2. Maak een overzicht van de belangrijkste documenten.
  3. Zet de producteisen op een rijtje. Wat wil men uiteindelijk?
  4. Bepaal welke bronnen je nodig hebt. Mensen, vaardigheden, omgevingen, etc.
  5. Zoek waardevolle input die je verder kan helpen.
  6. Wederzijds begrip en vertrouwen is belangrijk. Zowel richting je opdrachtgever, als je projectleider en alle andere betrokkenen.
  7. Breng processen in kaart. Wat is de testomgeving, wie is waarvoor verantwoordelijk, wat is de stand van zaken, etc.
  8. Verdiep je in de oplevering. Hangt deze nog ergens van af? Wanneer kun je dit verwachten?
  9. Doe een product-risico-analyse. Waar moet het zwaartepunt van je test liggen en waar ga je mee beginnen?
  10. Stippel een planning uit. Wat zijn realistische schattingen, wat zijn bewuste aannames en ben je ergens afhankelijk van?

Machine learning

Tijdens het congres heb ik zelf een presentatie gegeven over machine learning. Robotica maakt een enorme opmars. Mijn tip: zorg dat jij als tester erop voorbereid bent om robotica te testen én gebruik robotica tijdens je testen. Bijvoorbeeld door kunstmatige intelligentie te gebruiken bij het bepalen van testdata op basis van productiedata.

Doe je voordeel met deze tips! Blijf leren en word een nog betere tester, met volop plezier in dit mooie vak. Als afsluiter nog deze prachtige quote van Zeger van Hese: ‘Als een bloem niet ontluikt, pas dan de omgeving van de bloem aan in plaats van de bloem zelf.’

Meer weten?

Ben je benieuwd naar actuele ontwikkelingen in het test- en kwaliteitsvak en hoe we daar met onze experts bij klanten invulling aan geven? Neem dan contact op met Rob Vijverberg via onderstaande gegevens.