Digitale soevereiniteit begint bij inzicht in je keten

Kwetsbaarheden in de programmeertaal PHP

Op 21 oktober werden organisaties geconfronteerd met kwetsbaarheden in de programmeertaal PHP (CVE-2026109618 en CVE-2026-109619). Uit voorzorg werden verschillende websites en digitale diensten tijdelijk offline gehaald. Waaronder diensten waarvan burgers en organisaties in hun dagelijkse processen afhankelijk zijn.

Tien dagen eerder zagen we een ander voorbeeld. Vanaf 11 oktober werden bij Ahold Delhaize systemen uit voorzorg offline gehaald vanwege een beveiligingsprobleem in het netwerk. De gevolgen bleven niet beperkt tot een website of app. Ook bezorgdiensten en werkzaamheden in distributiecentra werden geraakt, over verschillende merken en landen heen. De impact in de keten was groot, want andere organisaties in de keten werden direct geconfronteerd met de ontstane situatie. Leveranciers van producten, logistieke bedrijven en ook individuele mensen konden de geplande leveringen en activiteiten niet meer doorzetten.

Vrijwel gelijktijdig vond in Frankrijk een heel ander incident plaats. Koel- en vriesinstallaties van meerdere supermarktketens werden op afstand gemanipuleerd. Niet de IT van één supermarktketen vormde daarbij het gemeenschappelijke punt, maar regelapparatuur van een leverancier die door meerdere ketens werd gebruikt. Eén gedeelde afhankelijkheid kon zo verschillende organisaties tegelijkertijd raken.

Drie verschillende gebeurtenissen, die duidelijk maken dat er grote afhankelijkheden zijn in ketens.

Ketenafhankelijkheden en soevereiniteit

Een digitale dienst staat vrijwel nooit op zichzelf. Applicaties zijn afhankelijk van data, identiteit, netwerken, software, cloud- en platformdiensten, specialistische kennis en leveranciers. En die leveranciers hebben op hun beurt weer hun eigen leveranciers en afhankelijkheden.

Daardoor kan je eigen omgeving technisch beschikbaar zijn, terwijl je dienstverlening tóch tot stilstand komt.

Precies daar raakt ketenafhankelijkheid aan digitale weerbaarheid en digitale soevereiniteit.

Soevereiniteit betekent niet dat we iedere externe afhankelijkheid moeten vermijden. Dat is niet realistisch en waarschijnlijk ook niet wenselijk. Het gaat om het behouden van handelingsvermogen, het voorhanden hebben van alternatieven. Denk hierbij aan zaken zoals:

• Weten waarvan je organisatie afhankelijk is;
• Begrijpen welke afhankelijkheden kritisch zijn;
• Alternatieven hebben wanneer een leverancier, technologie, locatie of andere ketenschakel wegvalt.

Continuïteit is uiteindelijk een prestatie van de gehele keten, maar tijdig nadenken over alternatieven en het voorbereid zijn op kritische situaties kan uiteindelijk de impact op de organisatie beperken, mocht er iets voorvallen.

Hoe goed ken je je eigen keten?

Het volgen van deze redenatie leidt tot een paar ongemakkelijke, maar noodzakelijke vragen:

• Weten we welke externe partijen onderdeel zijn van onze kritieke dienstverlening?
• Weten we waarvan dié partijen weer afhankelijk zijn?
• Weten we wat er met onze bedrijfsvoering gebeurt wanneer één van die schakels onverwacht wegvalt?
• Welke digitale en traditionele alternatieven hebben we eventueel voor handen?

Van afhankelijkheid naar operationele actie

Binnen Sogeti hebben we een assessment ontwikkeld waarmee we deze afhankelijkheden en risico’s gestructureerd in kaart brengen. Een praktische en operationeel gerichte aanpak tijdens een workshop en het gewenste inzicht binnen twee dagen. Het assessment is gebaseerd op het onafhankelijke Cloud Sovereignty Framework (CSF) van de Europese Commissie. Daarmee ontstaat een objectief vertrekpunt om digitale soevereiniteit vanuit meerdere dimensies te bekijken en het gesprek te voeren over risico, afhankelijkheid en risicobeperkende maatregelen (acties).

Digital Sovereignty is not about Technology and not about eliminating dependencies.

It is about understanding which dependencies determine critical value streams, establishing the required degree of control over them, and taking targeted action where actual control falls short.

Meer weten?

Wil je weten waar de kritieke digitale afhankelijkheden binnen je organisatie liggen? Neem contact met ons op en ontdek hoe het Digital Sovereignty Assessment kan helpen om van inzicht naar gerichte actie te komen.

Download whitepaper

In dit whitepaper – door Johan Flikweert – lees je hoe applicatiemodernisatie en Gen AI organisaties helpen om de regie over data en IT terug te krijgen. Ontdek waarom legacy-systemen innovatie en veiligheid belemmeren, en hoe je stap voor stap toewerkt naar meer digitale soevereiniteit, flexibiliteit en controle binnen je organisatie.