Waarom sustainable test automation een echte teamsport is

Hoeveelheid versus waarde

Het Sustainable Test Automation framework van Sogeti biedt een ander perspectief. Niet de hoeveelheid tests of de gekozen tooling staat centraal, maar de waarde die automatisering oplevert. Die waarde ontstaat wanneer teams samenwerken, eigenaarschap nemen en investeren in vaardigheden. Pas dan wordt testautomatisering een strategische en duurzame keuze.

Veel testautomatisering ontstaat vanuit de gedachte dat “alles geautomatiseerd moet worden”. Maar een grote testset is niet per definitie een effectieve testset. Duurzame testautomatisering begint met durven kiezen: welke functionaliteit draagt daadwerkelijk risico en verdient volledige dekking? En welke onderdelen kunnen beperkt getest worden zonder kwaliteitsverlies?

Gezamenlijk risico-inschatten

Risicogebaseerd testen werkt alleen wanneer het hele team betrokken is. Ontwikkelaars weten welke onderdelen complex of foutgevoelig zijn. Testers hebben inzicht in testbaarheid en scenario’s. De business bepaalt waar de grootste klantwaarde ligt. Door deze perspectieven samen te brengen, ontstaat een objectieve en gedragen risico-indeling.

Een indeling in hoog, midden en laag risico vormt een praktisch startpunt. Laag risico vraagt misschien alleen om happy flows of handmatige controles. Hoog risico vraagt juist om uitgebreide testdekking en automatisering. Dit geeft teams een duidelijke focus en voorkomt dat testsets onnodig groot of onoverzichtelijk worden.

Transparantie door visualisatie

Risicokeuzes worden krachtiger wanneer ze zichtbaar zijn. Een eenvoudige mindmap of visueel overzicht laat in één oogopslag zien:

• Welke functionaliteiten in welke risicocategorie vallen
• Welke testaanpak daarbij hoort
• Welke onderdelen nog aanvullend aandacht nodig hebben

Zo ontstaat transparantie en eenduidigheid. Teams herkennen sneller waar prioriteiten liggen en waarom bepaalde tests wél of juist niet geautomatiseerd worden. Dat bevordert vertrouwen en voorkomt discussies over de vraag of iets wel “genoeg” getest wordt.

Eigenaarschap: stabiliteit creëren voor actuele waarde

Een goed doordachte teststrategie verliest haar waarde wanneer tests instabiel zijn. Flaky tests, tests die de ene keer slagen en de andere keer falen zonder functionele reden, behoren tot de grootste frustraties binnen moderne softwareontwikkeling. Ze vertragen releases, vergroten onzekerheid en leiden tot eindeloze analyse.

Isolatie om ruis te voorkomen

Een belangrijke oorzaak van instabiliteit ligt in gedeelde testomgevingen. Wanneer meerdere applicaties op dezelfde database of infrastructuur testen, beïnvloeden ze elkaars testdata en resultaten. Het isoleren van componenten met behulp van stubs biedt een oplossing. Een stub simuleert het verwachte gedrag van een afhankelijk systeem, waardoor de testomgeving voorspelbaar en controleerbaar wordt.

Dit maakt het mogelijk om tests doelmatig op te bouwen en foutpaden betrouwbaar te evalueren. Bovendien wordt debugging overzichtelijker omdat alle variabelen bekend zijn.

Conflicten minimaliseren door slimme tooling

Niet alleen systemen kunnen instabiliteit veroorzaken; ook mensen. In grote teams komt het regelmatig voor dat meerdere testers dezelfde applicatie gelijktijdig testen. Daardoor kan testdata elkaar overschrijven, wat leidt tot foutmeldingen die niets met de softwarekwaliteit te maken hebben.

Een eenvoudig logging-mechanisme dat automatisch registreert wie een test draait en of een andere run bezig is, voorkomt deze situaties. Het zorgt voor automatische communicatie en maakt testfouten direct herleidbaar. Teams besparen hiermee veel tijd in analyse en hebben sneller duidelijkheid over de werkelijke oorzaak van een failure.

Door dit soort maatregelen te omarmen ontstaat eigenaarschap: teams zorgen actief voor een stabiele basis waarop testautomatisering kan floreren.

Vaardigheden: blijvende waarde door slimme analyse

Ook wanneer de strategie en omgeving op orde zijn, blijven er tests die soms onverwacht falen. De sleutel ligt in het verbeteren van de analysefase. Veel organisaties automatiseren het voorbereiden en uitvoeren van tests, maar laten de analyse grotendeels handmatig. Daar valt veel te winnen.

Van vage foutmeldingen naar directe inzichten

Wanneer een test faalt, geeft de foutmelding lang niet altijd een duidelijke oorzaak. Ligt het aan de logging? Is de testdata verwerkt? Is een applicatiecomponent niet beschikbaar? Of reageert een stub anders dan verwacht?

Door in de testautomatisering extra analysefunctionaliteit toe te voegen, ontstaan direct meer inzichten. Denk aan keywords die automatisch:

• Het actuele logniveau ophalen
• Testdata valideren
• Stub-responses controleren
• Afwijkingen vertalen naar begrijpelijke oorzaken

Zo verandert een generieke melding als “verwachte logging niet gevonden” in een bericht dat exact uitlegt wat er gebeurde en waar de afwijking zit. Dat versnelt niet alleen de analyse, maar maakt de kwaliteit van de automatisering zelf veel hoger.

Kennis opbouwen voor de toekomst

Wanneer teams structureel aandacht besteden aan analyse, ontstaat kennis die verder gaat dan scripts en tools. Ze herkennen patronen in foutmeldingen, leren waar risico’s in het systeem liggen en documenteren analysestappen die later opnieuw gebruikt kunnen worden. Nieuwe teamleden kunnen daardoor sneller instromen en begrijpen direct hoe een systeem reageert op foutscenario’s.

Dit soort vaardigheden is essentieel voor duurzame testautomatisering. Ze zorgen ervoor dat de waarde van automatisering niet alleen vandaag zichtbaar is, maar blijvend bijdraagt aan de kwaliteit van software.

Een duurzame en toekomstgerichte automatiseringsaanpak

Sustainable Test Automation draait niet om meer testen, maar om slimmer testen. Het gaat om gezamenlijke keuzes, om stabiliteit in uitvoering en om vaardigheden die teams helpen om steeds effectiever te worden.

Wanneer risico’s gezamenlijk worden bepaald, de testomgeving voorspelbaar is en de analyse geautomatiseerd wordt, ontstaat een volwassen automatiseringsaanpak die daadwerkelijk bijdraagt aan snelheid, kwaliteit en vertrouwen.

Testautomatisering wordt dan geen technische discipline voor specialisten, maar een strategisch instrument dat door het hele team wordt gedragen. Precies dat maakt het duurzaam, en precies dat hebben organisaties nodig om modern en wendbaar te blijven.

Michelle La Grouw, Test Automation Engineer, deelde haar visie tijdens de sessie ‘Waarom sustainable test automation een echte teamsport is’ op QX Day 2025. Kijk hieronder de volledige presentatie terug.