VINT symposium 2026: Now What?

Pieter van Boheemen zet zich actief in voor de digitale soevereiniteit. Hij houdt zich vast aan de belofte van ‘The New Digital Age’ dat het internet een einde zou maken aan dictaturen. Inmiddels prediken tech-bazen een heel ander gospel: de democratie zou vrijheid en vooruitgang in de weg staan. Als ‘democracy watcher’ volgt hij de sociale media van de Big Tech op de voet, in het bijzonder rond verkiezingstijd. Zijn rapportages hierover weten de politiek te bereiken en zetten aan tot discussie en actie. In deze keynote laat Pieter van Boheemen zien op welke manier technologie wordt gebruikt om die anti-democratische agenda uit te rollen, ook in Nederland. Gelukkig gloort er ook hoop. Maak kennis met Post-Tyranny Tech, concrete alternatieven voor populaire Big Tech diensten. Pieter is directeur van Post-X society en werkte hiervoor onder andere voor het Rathenau Instituut en Waag Futurelab.

Helga van Leur, meteoroloog en ambassadeur van de aarde
Het klimaat heeft gevolgen voor AI en AI heeft gevolgen voor het klimaat. Hoe pakt dat uit en wat leren we hiervan voor de toekomst van AI? We weten bijvoorbeeld dat volgens de huidige klimaatmodellen klimaatrisico’s, zoals weerextremen, steeds vaker op zullen treden. Dat kan gevolgen hebben voor de koeling van de AI-fabrieken of de productie van de benodigde chips. Maar waar kunnen we concreet nog meer aan denken en zou dat bepaalde AI-scenario’s in de weg kunnen staan? Andersom zien we de voetafdruk van AI steeds verder groeien. Hoe verhouden voetafdrukken zich eigenlijk tot het algemene klimaatbeeld? Of betekent de invloed van AI op het klimaat dat technologie ons gaat redden? Gelukkig hebben we altijd ook nog een menselijk handelingsperspectief en die is heel eenvoudig toe te passen.

Met AI jagen we superintelligentie na, in vaktermen ook wel AGI genoemd (Artificial General Intelligence).  Maar neuropsycholoog waarschuwt voor het tegenovergestelde. Op de langere termijn wordt je dommer óf minder slim dan je had kunnen zijn. En dat is niet het enige negatieve effect van kunstmatige intelligentie volgens de ‘hersenprofessor’. “Er zijn aanwijzigingen dat het risico dat je later ongelukkiger bent, groter wordt door het gebruik van AI.” Scherder legt uit dat de witte stof in onze hersenen ervoor zorgt dat de verschillende onderdelen in het brein goed met elkaar samenwerken. Maar hoe meer je op AI leunt, hoe meer de kwaliteit van die verbindingen achteruitgaat. In zijn boek ‘Liever moe dan lui’ predikt hij ‘Blijf denken!’ AI is geen vrijbrief om fysiek en mentaal te verslappen. Onze fysieke- en mentale kracht behouden is nu harder nodig dan ooit. Professor Erik Scherder is als hoogleraar Klinische Neuropsychologie verbonden aan de Vrije Universiteit. Hij won meerdere keren de VU Onderwijsprijs.

Achter de AI-hype schuilt een diepe, menselijke behoefte: de hunkering naar grip op onze tijd en controle over een onvoorspelbare wereld. We hebben een bubbel van verwachtingen gecreëerd waarin AI de oplossing is voor elke vorm van chaos. En terwijl we algoritmes bouwen als dijken tegen de onzekerheid, rijst de vraag of onze wereld er niet alleen maar nog complexer van wordt.
 
Want AI is de zoveelste golf in korte tijd. Het lijkt wel alsof technologische en maatschappelijke veranderingen elkaar steeds sneller opvolgen. Is dat uniek voor onze tijd? Gaat alles echt steeds sneller? En zoja, hoe kunnen organisaties daar dan mee omgaan? 
 
Zal het barsten van de bubbel leiden tot momenten van bezinning? Of zijn we als mens voorbestemd om in cirkels te blijven rondlopen met als enige verschil dat elke cirkel sneller wordt afgelegd dan de vorige?